دربستردرون بخش بیست و هشتم

کوشش و بکاربستن اعضا درخدمت و عبادت شکرنعمتی است که خدا به  ما بخشیده وآن قدرت و توانایی برعمل است و جبر یعنی ترک  کسب و عمل به منزله ی انکار و کفران آن نعمت است آنگاه نتیجه می گیرد که شکر موجب مزید نعمت است شاید از آن جهت که ممارست برعمل باعث آن است که انسان درکارتواناترگردد و این اثر قهری شکر است به معنی عرفی ، و کفران این نعمت که بیکارگذاشتن اعضا و بکارنبردن قدرت است ، موجب آن می شود که قدرت و توانایی برعمل از انسان و یا ازاعضای او زوال پذیرد بدلیل آنکه هرگاه کسی فی المثل برزمین بنشیندو هرگز راه نرود بتدریج قدرت او به راه رفتن زایل می گردد و ممکن است زمین گیر شود و نیزهریک از انواع قدرت به تمرین و ممارست افزایش می گیرد مانند قدرت برتفکرو مطالعه و علم آموختن و خط خوش نوشتن و ساز زدن و آواز خواندن ، و بدون ممارست و تمرین ، آن قدرت ازکارفرو می ماند و سرانجام حکم عدم بخود می گیرد و این نیز اثر قهری و تبعی کفران نعمت و اهمال قدرت است که از جبرمذموم ناشی می شود.

 

نقل از صفحه372--  از کتاب شرح مثنوی شریف جلد دوم جزنخستین از دفتر اول تالیف بدیع الزمان فروزانفر ، انتشارات زوار

 

 

مال را کز بهر دین باشی حمـول      نعم مال صالح خواندش رسول

آب درکشتی هلاک کشتی است     آب اندرزیرکشتی پشتـی است

مقصود آن است که مال و هر چه ازاموردنیوی شمرده شود از قبیل مسکن و لباس و خوراک وزن و فرزند و باغ و کشتزار، هرگاه سبب فراغ دل و اطمینان خاطروآمادگی برای ذکر و فکر و عمل نیک باشد و سالک را درنیل به حقیقت مددکند و اورا درطریق خیر یاری دهد از قبیل دنیای مذموم نیست بلکه به منزله ی بال و پر مرغ است که بی آن پرواز نتواند کرد ، ولی اگر این امور وآنچه اهل ظاهر آن را امور اخروی می پندارند ایجاد تعلق کند و سالک را به خود محدود و درحد خود متوقف سازد ، آن امور از جنس دنیای مذموم است و بنابراین داشتن مال و منال و مزرعه و باغ و امثال آن برای کسی که دلش به خدا متوجه باشد ناپسند ومذموم نیست بلکه سبب پیشرفت او درکاردین واموراخروی نیزهست و اگر تعلق ایجاد کند ذره ای از آن ، موجب هلاک و تباهی اوست مانند آب که اگربدرون کشتی ریزد آن را غرق می کند وبه قعردریا فرومی برد و اگرکشتی برروی آب قرارگیرد و آب در زیرکشتی باشد آنگاه سبب حرکت کشتی می شود زیرا کشتی برخشکی بی حرکت می ماند و شرط حرکت آن آب است .

نقل از صفحه383--  از کتاب شرح مثنوی شریف جلد دوم جزنخستین از دفتر اول تالیف بدیع الزمان فروزانفر ، انتشارات زوار

 

حمول : بردارنده ، مجازا داراوصاحب

پشتی : تکیه گاه ، مجازا مددکار، مایه ی استظهار

 

 

 

 

/ 0 نظر / 17 بازدید